Op eenzaamheid rust een taboe, het is omgeven met schaamte. Het speelt bij ouderen, volwassenen en jongeren. Je af en toe eenzaam voelen hoort bij het leven. Maar er is een groot verschil tussen je wel eens eenzaam voelen (matig eenzaam zijn) en ernstig of zeer ernstig lijden aan eenzaamheid.

logo inbetween

Eenzaamheid is een complex probleem

Eenzaamheid is een individueel en complex probleem dat sterk samenhangt met het gemis van bepaalde relaties. Thuis kun je je eenzaam voelen, terwijl je op je werk goed contact hebt met collega’s. Of je hebt een goede relatie met je kinderen, maar je mist een partner (romantische eenzaamheid). Het kan ook een momentopname zijn: je eenzaam voelen op een verjaardagsfeestje waar je niemand kent.

Alle leeftijden

Eenzaamheid speelt niet alleen bij ouderen, ook volwassenen en jongeren hebben er last van. In Nederland voelt meer dan 40% van de bevolking zich weleens eenzaam. In Eindhoven liggen die cijfers hoger, 48% van de Eindhovenaren voelt zich weleens eenzaam. Eenzaamheid komt voor in alle levensfasen en bij alle leeftijden en is iets heel anders dan alleen zijn. Maar er is een verschil tussen je wel eens eenzaam voelen (matig eenzaam zijn) of ernstig en zeer ernstig lijden aan eenzaamheid.

Wat is chronische eenzaamheid?

Van alle volwassen Nederlanders is 10% ernstig of zeer ernstig eenzaam. In Eindhoven gaat het om het 13% van de volwassenen, 14% van de ouderen en 3% van de jongeren. Als je zeer ernstig eenzaam bent kan dat vervelende gevolgen hebben. Je mentale en fysieke gezondheid gaan achteruit. Zo kun je negatief over jezelf gaan denken en liggen depressies en angsten op de loer. Je slaapt slechter of om het vervelende gevoel te verdoven ga je meer alcohol drinken of drugs gebruiken. En dat leidt dan weer tot hart- en vaatziekten. Langdurige eenzaamheid is ongezond, het is te vergelijken met veel roken of obesitas. We denken te makkelijk dat langdurige eenzaamheid op te lossen is met een activiteit. Het leefbaar maken is al heel wat.
Eenzaamheid is als honger. Bij honger ga je eten, bij eenzaamheid ga je relaties aan. Als dat niet lukt, kan eenzaamheid chronisch worden. Er ontstaat een negatieve spiraal van je ongelukkig voelen, naar je terugtrekken tot je steeds meer afzonderen. Duurt dit langer dan een jaar dan noemen we het chronische eenzaamheid.

Onze werkwijze

Wij zien eenzaamheid als een gevoel dat bij het leven hoort, net als verdriet, blijdschap en kwaadheid. Dat is essentieel. Wij zoeken naar verdieping, naar inzicht in welke interventies kunnen helpen bij ernstige eenzaamheid en hoe het taboe te doorbreken. Nog meer inlopen, nog meer cursussen en nog meer activiteiten helpen eenzame mensen niet wezenlijk. Belangrijker is je af te vragen: wat is eenzaamheid? Wanneer is het een probleem? Wanneer moet je mensen helpen of juist niet? Wat is effectief? Wij nodigen professionals en vrijwilligers uit om het gesprek aan te gaan en te luisteren.

Onze visie

Eenzaamheid is een individueel gevoel, iedereen beleeft het anders, we schamen ons ervoor. Daarom onze visie: in 2025 voelen alle Eindhovenaren zich vrij met elkaar te spreken over gevoelens van eenzaamheid. Daarvoor is het nodig je bewust te worden van je eigen gevoelens van eenzaamheid en daarover te durven praten. Geen makkelijke opgave, want ons gedrag gebeurt vaak onbewust. Lees hier twee van onze workshops die we in 2018 hebben georganiseerd tijdens de Week tegen de eenzaamheid.
Belangrijk is om eenzaamheid te erkennen, te signaleren en erover te durven praten. Hieronder een aantal tips, die je mogelijk verder kunnen helpen.
Fontys Hogescholen en de Radboud Universiteit Nijmegen maakten een kort en bondig overzicht van wat eenzaamheid is en wat mogelijke interventies kunnen zijn.